Bardzo dobrą i obszerną (jak zwykle) publikację na temat idei katalogów typu presell pages napisał jakiś czas temu Mariusz Gąsiewski.

Czemu akurat Joomla?

Myślę, że warto pod precel wybrać Joomla, ponieważ… nie jest WordPressem. Korzyści z tego takie, że prawdopodobnie większość automatycznych dodawarek, śieciarek, spamiarek, rejestratorów i tym podobnego syfu nie poradzi sobie tak łatwo z naszą Joomlą jak z WordPressem, który jest przecież zdecydowanym liderem tego rynku, i standardem branżowym.

Do roboty

Zaczynamy oczywiście od czystej instalacji najnowszej wersji Joomla. Kiedy Joomla już śmiga, musimy wykonaćkilka kroków.

Najpierw, stwórzmy odpowiedni link. W tym celu wybieramy z menu rozwijanego „Menu” wybieramy menu do którego chcemy dodać nasz link (najprawdopodobniej mainmenu lub usermenu). Następnie wybieramy „Dodaj” z prawego górnego menu. Wybieramy rodzaj linku „Wyślij artykuł”. Powinno to wyglądać mniej więcej tak:

Link typu Wyślij artykuł

Kolejną rzeczą jest upewnienie się czy na naszej stronie jest włączona rejestracja, oraz nadanie odpowienich uprawnień rejestrującym się użytkownikom. Z menu rozwijanego „Witryna” wybieramy „Konfiguracja”, po wczytaniu strony przechodzimy do zakładki „System”, a tam szukamy sekcji „Użytkownicy”. Najważniejsze co musimy tutaj zrobić, to zmenić ustawienie „Przypisz do grupy” na „Autor”.

Konfiguracja użytkowników

Takie ustawienia już pozwolą nam cieszyć się precelkiem. Niestety, żeby taki precel był efektywny musimy zrobić jeszcze co najmniej kilka rzeczy.

Sekcje / Kategorie

Nowo zarejestrowani użytkownicy nie będą mogli tworzyć artykułów statycznych, nie będą mogli też dodawać nowych sekcji i kategorii. Z tego powodu żeby nasz precel poprawnie działał, trzeba do niego dodać jakieś kategorie. W swoim poradniku jak postawić precel na WordPressie, Mendax proponuje kilka kategorii, które powinny na początek wystarczyć. Najłatwiej będzie je utworzyć przy pomocy małego, zgrabnego dodatku zwanego Mass Content. Proponuję stworzyć jedną sekcję np. „Artykuły” i do niej dodać wszystkie kategorie.

Mapa strony

Nasz precel musi się dobrze indeksować, a więc ważne jest aby posiadał elegancką mapę strony. Osobiście polecam w tej materii XMap, który tworzy mapę strony na podstawie wybranego menu. Aby dobrze wykorzystać to rozszerzenie polecam zastosować Automatic Menu, który automatycznie stworzy menu na podstawie naszych sekcji i kategorii.

Przyzwoity site, linkowanie wewnętrzne

Aby poprawić linkowanie wewnętrzne naszego precelka, a co za tym idzie przyśpieszyć indeksacje nowych artykułów, proponuję zastosować dodatek pozwalający na tagowanie artykułów. Najlepszym wyborem będzie rodzimy dodatek JTags autorstwa Jacka Zielińskiego.

Sprawy oczywiste

Po wykonaniu wszystkich powyższych kroków, precel powinien działać w miarę dobrze. Ważne jest jeszcze natomiast kilka rzeczy

• wgrać jakiś szablon, im mniej popularny tym lepszy
• napisać instrukcję rejestracji
• napisać regulamin umieszczania artykułów (przede wszystkim: ilość znaków, ilość linków), warto wspomnieć o dodawaniu tagów (ile?)
• stworzyć formularz kontaktowy, aby użytkownicy mogli zgłaszać artykuły do moderacji, proponować nowe kategorie itp.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że ten opis do czegoś Wam się przyda. Jeżeli tworząc, swoje precle na Joomla używacie jeszcze innych dodatków zapraszam do komentowania.

Ktoś kto chce zlecić takie prace, pewnie pogoogluje troche, przejrzy dziesięć prawie identycznych stron firmowych, może da ogłoszenie na forum. I w ten sposób zbierze kilka(naście) ofert wykonania zlecenia. Czym będą się różniły? Na pewno ceną. Rozstrzał może być olbrzymi w zależności od renomy firmy, doświadczenia itp. Na podstawie „badania rynku” jakie sam wykonywałem, mogę powiedzieć, że cena wykonania sporej strony może wahać się od kilkuset do kilkunastu tysięcy złotych.

W jaki sposób dokonać wyboru? Na co zwrócić uwagę? Jakie pytania zadawać, żeby wybrać porządną ofertę?

Wersja systemu

Na pewno warto zapytać, na jakiej wersji systemu zleceniobiorca planuje pracować. Ważne jest tutaj, po pierwsze, żeby nie była to wersja 1.0.x. O tym dlaczego wersja 1.5 jest lepsza od 1.0 pisałem niedawno na forum. Powinna być to zawsze najnowsza wersja systemu (bardzo ważne ze względu na bezpieczeństwo strony). Sprawdzić jaka wersja jest aktualnie najnowsza można tutaj.

Core hacki, hackowanie rozszerzeń

Kolejną istotną rzeczą są core hacki (zmiany w rdzeniu). Należy zapytać, czy firma przy tworzeniu serwisu będzie modyfikowała jakieś bazowe pliki Joomla!. Zdecydowanie odradzam stosowania corehacków, z prostej przyczyny: systemu Joomla! w którym zostały zmienione pliki bazowe nie można w prosty sposób aktualizować! To z kolei oznacza, że nawet jeżeli strona zostanie postawiona na najnowszej dostępnej wersji, to już wkrótce będzie nieaktualna (ostatnio nowe wersje systemu ukazują się mniej więcej raz na 2 miesiące). Wszystkie zmiany w systemie, potrzebne do wykonania danego projektu powinny być wykonywane za pomocą rozszerzeń.

To samo praktycznie dotyczy zmian w plikach rozszerzeń. Należy pamiętać, że bezpieczeństwo naszego systemu zależy również od tego jak bezpieczne (aktualne) są rozszerzenia w tym systemie zainstalowane. Hackowanie rozszerzeń odbiera możliwość (łatwego) aktualizowania dodatków.

Administracja

Przed wyborem wykonawcy warto dopytać, jaki serwis posprzedażowy gwarantuje, czyli:

• jak długo po oddaniu strony będzie można bezpłatnie zgłaszać błędy do poprawki?
• ile będą kosztowały późniejsze poprawki?
• czy firma jest w stanie zaoferować płatną administrację serwisem jako usługę? Co ta usługa obejmuje a czego nie: aktualizacje systemu i rozszerzeń, instalacje nowych rozszerzeń, programowanie nowych rozszerzeń, zmiany konfiguracji, backupy systemu plików i bazy danych, poprawki błędów, modyfikacje wyglądu strony, okresowe audyty strony itp.

Jeżeli wykonawca zaproponuje korzystne warunki administracji, i zobowiąże się do aktualizowania systemu i rozszerzeń to punkt dotyczący corehacków staje się oczywiście mniej istotny.

Majątkowe prawa autorskie

Warto zapytać, czy wykonawce jest gotowy przekazać majątkowe prawa autorskie do wykonanych przez siebie elementów, modyfikacji. Dla tych którzy nie wiedzą, majątkowe prawa autorskie są zbywalne (można je sprzedać) i dotyczą prawa do czerpania korzyści majątkowych z dzieła. W skrócie kupując majątkowe prawa autorskie, zleceniodawca gwarantuje sobie, że elementy wykonane na potrzeby jego serwisu nie zostaną wykorzystane w innych projektach danego wykonawcy. Szczególnie istotne jest przy kupowaniu projektów graficznych i templatek.

Warto tutaj wspomnieć, iż osobiste prawa autorskie nie są zbywalne, czyli zleceniobiorca nie może wymagać np. usunięcie informacji o autorze templatki ze stopki, lub z komentarzy w kodzie źródłowym rozszerzenia.

Jakość kodowanych szablonów

Jeżeli zamawiamy templatkę Joomla, lub kodowanie projektu do templatki warto dowiedzieć się według jakich standardów zostanie zakodowana. Podstawowe pytania to czy templatka będzie się poprawnie walidowała, zarówno kod XHTML jak i CSS. Warto również upewnić się, że szablon nie będzie wykorzytsywał tableli do pozycjonowania elementów na stronie (layout), powinno to być wykonane całkowicie przy pomocy arkuszy styli.

Framework JavaScript / AJAX

Ponadto ważną kwestią jest zastosowany w templatce framework JavaScript / AJAX. Nie dotyczy to wszystkich templatek, raczej tylko tych wykorzystujących jakieś elemnty animowane (np. rozwijane menu, slideshowy, scrollery, zakładki – taby). Joomla 1.5 standardowo wykorzystuje MooTools, które wchodzi w konflikt np. z Prototype. Przed zleceniem kodowania warto upewnić się, że wszystkie rozszerzenia na stronie oraz templatka będą korzystały z jednego i tego samego frameworku.

Użyteczność i dostępność

O tym, że użyteczność i dostępność stron internetowych jest ważna nie trzeba chyba nikogo już przekonywać. Jest niewyobrażalnie ważna. W Joomla (tak jak w większości systemów klasy CMS), znaczna część kwestii związanych z tymi zagadnieniami jest rozwiązywana na poziomie szablonu. Warto więc dopytywać jakie kroki koder podjął aby strona była użyteczna i dostępna, w szczególności:

• czy wszyskie obrazki tworzące layout, zostały przeniesione do plików CSS?
• czy strona wykorzystuje klawisze dostępu?
• jaki jest rozmiar strony, jak długo się ładuje? ile żądań HTTP jest wykonywanych (ile zewnętrznych plików jest ładowanych)? czy pliki .js i .css zostały odpowiednio skompresowane? czy pliki graficzne zostały zoptymalizowane?
• czy strona wyświetla się poprawnie na chociaż na najpopularniejszych przeglądarkach (Firefox, Internet Explorer, Safari, Chrome, Opera) i systemach operacyjnych (Windows, MacOS, Linux)?
• czy szablon wykorzystuje prawidłowe znaczniki (w szczególności nagłówki h1..h6)?

Przyjaźń z wyszukiwarkami

Jeżeli nie było o tym wspomniane w specyfikacji strony, warto zapytać jakie działania podejmuje wykonawca w kwestiach związanych z indeksacją w wyszukiwarkach. Podstawowe zagadnienia to:

• przyjazne adresy URL (chociaż w zasadzie na wyszukiwarki nie ma to większego wpływu to uważam, że jest bardzo ważna kwestia usability)
• mapa strony w formacie HTML i XML.
• optymalizacja tytułów, opisów i nagłówków

Pytania, które niewiele wnoszą

Powyżej starałem się opisać wszystkie najważniejsze kwestie które warto omówić z wykonawcą zlecając prace Joomla. Z doświadczenia wiem, że klienci zadają wiele różnych pytań, nie zawsze istotnych. Poniżej postanowiłem przytoczyć kilka pytań które według mnie nie są tak ważne jak sprawy opisane wyżej w tym poście.

• Czy pracował Pan wcześniej z tym konkretnym komponentem? – rozszerzeń w JED jest już ponad 4000 i oczywiste jest, że nawet bardzo rozchwytywany specjalista nie pracował ze wszystkimi. Ważniejsze jest ogólne doświadczenie z aplikacjami internetowymi i z Joomla, niż z konkretnym dodatkiem.
• Czy robił Pan już podobne strony? – podobnie jak wyżej, mało istotna sprawa.

Zaczynając od początku, przypominjmy sobie misję Google:

Misją Google jest uporządkowanie światowych zasobów informacji, aby stały się one powszechnie dostępne i użyteczne.

Podczas wykładów na GDay08 prezentowano, tłumoczono i udowadniano jak poszczególne elementy działalności i produkty G wpisują się w tą misję. I wszystko w mniejszym lub większym stopniu się zgadza. YouTube, GMaps, GMail, Google Apps, Picasa, Blogspot czy wreszcie Chrome – wszystkie te produkty w jakimś tam stopniu przybliżają G to wypełnienia swojej misji. Nie chcę z tym dyskutować.

Według mnie, w całej tej strategii brakuje jednego bardzo ważnego elementu – CMS. Gdybym był Googlem, zdecydowanie chciałbym jak najszybciej wypuśić własny CMS, stwarzałoby to dla tej firmy niesamowite możliwości.

Tak, zdaję sobie oczywiście sprawę z dawnego Google Pages,  a obecnego Google Sites, ale ja mówię o czymś innym, czymś co dałoby się nazwać systemem zarządzania treścią, czymś co byłoby open-source, i co dałoby się ściągnąć i zainstalować na dowolnej maszynie.

Wyobraźmy sobie CMS posiadający, od razu, bez żadnych dodatkowych rozszerzeń następujące funkcjonalności:

• logowanie do panelu administracyjnego przy pomocy konta Google
• pełna integracja z Maps, YouTube, Picasa, GoogleVideo – pozwalająca bezproblomowe tworzyć treści bogate w media
• automatyczna weryfikacja strony w Narzędziach dla Webmasterów
• automatycznie generowana i zgłaszana sitemapa
• możliwość natychmiastowego umieszczania gadżetów iGoogle na stronie
• wyszukiwarka wewnętrzna strony oparta o CustomSearch
• kreator migracji z blogspot
• panel kontrolny zaprojektowany w stylu Google
• domyślnie zainstalowane Analytics
• pełna integracja z AdSense

A to wszystko oczywiście obok „standardowych” funkcji które każdy nowoczesny sytem klasy CMS powinien obecnie posiadać: architektura MVC, otwarta konstrukcja (wsparcie dla różnych dodatków, wtyczek), komentarze, tagi, wsparcie dla social bookmarking, pingi, ACL, profile użytkowników, kontrole wersji artykułów itp.

Myślę, że gdyby taki system powstał, sam chętnie bym z niego korzystał. Ale powróćmy jeszcze na chwile do punktu widzenia G i jego misji.

Co taki system dałby Google, w konteksćie jego misji? Otóż dałby bardzo wiele. Niewyobrażam sobie w zasadzie lepszego sposobu na „porządkowanie światowych zasobów informacji„, niż udostępnienie użytkownikom Internetu narzędzia pozwalającego na łatwą publikację informacji. Prawdziwe natomiast korzyści wykraczają poza kontekst misji. Gdyby taki system się przyjął, i zdobył poularność oznaczołoby to nieprawdopodobny wzrost liczby użytkowników produktów Google, w tym tych najważniejszych jak AdSense. Rozrośnięcie partnerskiej sieci reklamowej G, przełożyłoby się oczywiście na lepsze wyniki sprzedaży produktów reklamowych, a przecież właśnie na tych produktach opiera się model biznesowy firmy.

Dodatkową korzyścią byłby oczywiście dostęp do ogromnej ilości danych o stronach internetowych, który zostałby wykorzystany do poprawienia algorytmów wyszukiwarki, lub jak niektórzy twierdzą przejęcia władzy nad światem. Jak kto woli.

A teraz jedno z ważniejszych pytań: dlaczego ten wpis znalazł się na blogu o Joomli? Ponieważ, w mojej ocenie Joomla posiada potencjał żeby takim systemem się stać. Jedyne co musieliby zrobić programiści (czy jak Google preferuje: „inżynierowie”) z G to napisać kilka rozszerzeń, kilka z obecnie znajdujących się w core przerobić i zaprojektować nową templatkę panelu administracyjnego. Niewiele, jak na możliwe do osiągnięcia korzyści.

Warto też zauważyć, że Google lubi Joomla, co widać chociażby w Google Summer of Code. Nie wydaję mi się również żeby społeczność Joomla miała coś przeciwko wpompowaniu w ich ulubiony projekt trochę kasy.

Co o moim pomyśle sądzicie? Podobały Wam się taka przyszłość Joomla?