Outsourcing prac związanych z Joomla!

Joomla! (jak każdy system) ma to do siebie, że żeby się w nim zgrabnie poruszać trzeba mieć pewną wiedzę dotyczącą tego systemu. Wiele osób (firm) nie ma czasu i ochoty zdobywać tej wiedzy samemu, więć często zlecają prace związane z Joomla! zewnętrznym firmom, freelancerom, agencjom czy innym cholerstwom.

Ktoś kto chce zlecić takie prace, pewnie pogoogluje troche, przejrzy dziesięć prawie identycznych stron firmowych, może da ogłoszenie na forum. I w ten sposób zbierze kilka(naście) ofert wykonania zlecenia. Czym będą się różniły? Na pewno ceną. Rozstrzał może być olbrzymi w zależności od renomy firmy, doświadczenia itp. Na podstawie „badania rynku” jakie sam wykonywałem, mogę powiedzieć, że cena wykonania sporej strony może wahać się od kilkuset do kilkunastu tysięcy złotych.

W jaki sposób dokonać wyboru? Na co zwrócić uwagę? Jakie pytania zadawać, żeby wybrać porządną ofertę?

Wersja systemu

Na pewno warto zapytać, na jakiej wersji systemu zleceniobiorca planuje pracować. Ważne jest tutaj, po pierwsze, żeby nie była to wersja 1.0.x. O tym dlaczego wersja 1.5 jest lepsza od 1.0 pisałem niedawno na forum. Powinna być to zawsze najnowsza wersja systemu (bardzo ważne ze względu na bezpieczeństwo strony). Sprawdzić jaka wersja jest aktualnie najnowsza można tutaj.

Core hacki, hackowanie rozszerzeń

Kolejną istotną rzeczą są core hacki (zmiany w rdzeniu). Należy zapytać, czy firma przy tworzeniu serwisu będzie modyfikowała jakieś bazowe pliki Joomla!. Zdecydowanie odradzam stosowania corehacków, z prostej przyczyny: systemu Joomla! w którym zostały zmienione pliki bazowe nie można w prosty sposób aktualizować! To z kolei oznacza, że nawet jeżeli strona zostanie postawiona na najnowszej dostępnej wersji, to już wkrótce będzie nieaktualna (ostatnio nowe wersje systemu ukazują się mniej więcej raz na 2 miesiące). Wszystkie zmiany w systemie, potrzebne do wykonania danego projektu powinny być wykonywane za pomocą rozszerzeń.

To samo praktycznie dotyczy zmian w plikach rozszerzeń. Należy pamiętać, że bezpieczeństwo naszego systemu zależy również od tego jak bezpieczne (aktualne) są rozszerzenia w tym systemie zainstalowane. Hackowanie rozszerzeń odbiera możliwość (łatwego) aktualizowania dodatków.

Administracja

Przed wyborem wykonawcy warto dopytać, jaki serwis posprzedażowy gwarantuje, czyli:

• jak długo po oddaniu strony będzie można bezpłatnie zgłaszać błędy do poprawki?
• ile będą kosztowały późniejsze poprawki?
• czy firma jest w stanie zaoferować płatną administrację serwisem jako usługę? Co ta usługa obejmuje a czego nie: aktualizacje systemu i rozszerzeń, instalacje nowych rozszerzeń, programowanie nowych rozszerzeń, zmiany konfiguracji, backupy systemu plików i bazy danych, poprawki błędów, modyfikacje wyglądu strony, okresowe audyty strony itp.

Jeżeli wykonawca zaproponuje korzystne warunki administracji, i zobowiąże się do aktualizowania systemu i rozszerzeń to punkt dotyczący corehacków staje się oczywiście mniej istotny.

Majątkowe prawa autorskie

Warto zapytać, czy wykonawce jest gotowy przekazać majątkowe prawa autorskie do wykonanych przez siebie elementów, modyfikacji. Dla tych którzy nie wiedzą, majątkowe prawa autorskie są zbywalne (można je sprzedać) i dotyczą prawa do czerpania korzyści majątkowych z dzieła. W skrócie kupując majątkowe prawa autorskie, zleceniodawca gwarantuje sobie, że elementy wykonane na potrzeby jego serwisu nie zostaną wykorzystane w innych projektach danego wykonawcy. Szczególnie istotne jest przy kupowaniu projektów graficznych i templatek.

Warto tutaj wspomnieć, iż osobiste prawa autorskie nie są zbywalne, czyli zleceniobiorca nie może wymagać np. usunięcie informacji o autorze templatki ze stopki, lub z komentarzy w kodzie źródłowym rozszerzenia.

Jakość kodowanych szablonów

Jeżeli zamawiamy templatkę Joomla, lub kodowanie projektu do templatki warto dowiedzieć się według jakich standardów zostanie zakodowana. Podstawowe pytania to czy templatka będzie się poprawnie walidowała, zarówno kod XHTML jak i CSS. Warto również upewnić się, że szablon nie będzie wykorzytsywał tableli do pozycjonowania elementów na stronie (layout), powinno to być wykonane całkowicie przy pomocy arkuszy styli.

Framework JavaScript / AJAX

Ponadto ważną kwestią jest zastosowany w templatce framework JavaScript / AJAX. Nie dotyczy to wszystkich templatek, raczej tylko tych wykorzystujących jakieś elemnty animowane (np. rozwijane menu, slideshowy, scrollery, zakładki – taby). Joomla 1.5 standardowo wykorzystuje MooTools, które wchodzi w konflikt np. z Prototype. Przed zleceniem kodowania warto upewnić się, że wszystkie rozszerzenia na stronie oraz templatka będą korzystały z jednego i tego samego frameworku.

Użyteczność i dostępność

O tym, że użyteczność i dostępność stron internetowych jest ważna nie trzeba chyba nikogo już przekonywać. Jest niewyobrażalnie ważna. W Joomla (tak jak w większości systemów klasy CMS), znaczna część kwestii związanych z tymi zagadnieniami jest rozwiązywana na poziomie szablonu. Warto więc dopytywać jakie kroki koder podjął aby strona była użyteczna i dostępna, w szczególności:

• czy wszyskie obrazki tworzące layout, zostały przeniesione do plików CSS?
• czy strona wykorzystuje klawisze dostępu?
• jaki jest rozmiar strony, jak długo się ładuje? ile żądań HTTP jest wykonywanych (ile zewnętrznych plików jest ładowanych)? czy pliki .js i .css zostały odpowiednio skompresowane? czy pliki graficzne zostały zoptymalizowane?
• czy strona wyświetla się poprawnie na chociaż na najpopularniejszych przeglądarkach (Firefox, Internet Explorer, Safari, Chrome, Opera) i systemach operacyjnych (Windows, MacOS, Linux)?
• czy szablon wykorzystuje prawidłowe znaczniki (w szczególności nagłówki h1..h6)?

Przyjaźń z wyszukiwarkami

Jeżeli nie było o tym wspomniane w specyfikacji strony, warto zapytać jakie działania podejmuje wykonawca w kwestiach związanych z indeksacją w wyszukiwarkach. Podstawowe zagadnienia to:

• przyjazne adresy URL (chociaż w zasadzie na wyszukiwarki nie ma to większego wpływu to uważam, że jest bardzo ważna kwestia usability)
• mapa strony w formacie HTML i XML.
• optymalizacja tytułów, opisów i nagłówków

Pytania, które niewiele wnoszą

Powyżej starałem się opisać wszystkie najważniejsze kwestie które warto omówić z wykonawcą zlecając prace Joomla. Z doświadczenia wiem, że klienci zadają wiele różnych pytań, nie zawsze istotnych. Poniżej postanowiłem przytoczyć kilka pytań które według mnie nie są tak ważne jak sprawy opisane wyżej w tym poście.

• Czy pracował Pan wcześniej z tym konkretnym komponentem? – rozszerzeń w JED jest już ponad 4000 i oczywiste jest, że nawet bardzo rozchwytywany specjalista nie pracował ze wszystkimi. Ważniejsze jest ogólne doświadczenie z aplikacjami internetowymi i z Joomla, niż z konkretnym dodatkiem.
• Czy robił Pan już podobne strony? – podobnie jak wyżej, mało istotna sprawa.